پای ذخایر گازی در میان است

کارشناسان معتقدند به رسمیت شناختن کشور فلسطین می‌تواند راه را برای توسعه میادین گازی فراساحلی از جمله غزه مارین که تخمین زده می‌شود 30 تا 35 میلیارد متر مکعب ذخایر دارد، هموار کند، اگرچه چالش‌های سیاسی و امنیتی همچنان پابرجاست.

مختصات یک میدان گازی

میدان گاز طبیعی غزه مارین در سال 2000 میلادی توسط گروه BG (بریتیش گاز) مستقر در بریتانیا، پس از حفاری دو چاه اکتشافی موفق کشف شد. این میدان حدود 1 تریلیون فوت مکعب (30 تا 35 میلیارد متر مکعب) ذخیره گاز دارد و به عنوان فرصتی بزرگ برای استقلال انرژی و درآمد فلسطین تلقی می‌شود.

در ابتدا، گروه BG، 90 درصد از سهام این میدان را در اختیار داشت و شرکت فلسطینی Consolidated Contractors Company (CCC) ، 10 درصد بقیه سهام را در اختیار داشت. امروزه، CCC و صندوق سرمایه‌گذاری فلسطین مالک این ذخایر هستند که با وجود وعده‌های گذشته، بیش از دو دهه است که توسعه نیافته است.

مایکل بارون، مشاور مستقل در امور شفافیت و حکومتداری، که از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۴ به عنوان مدیر روابط دولتی گروه BG در مقاطع مختلف روی پروژه دریایی میدان گازی غزه کار کرده است، گفت که به رسمیت شناختن گسترده‌تر فلسطین در سطح بین‌المللی می‌تواند به تغییر فضای قانونی و سیاسی کمک کند.

بارون به آناتولی گفت: به رسمیت شناختن کشور فلسطین، مبنای قانونی توسعه میدان گازی مارین را تقویت می‌کند.

او افزود که توسعه عملیاتی این میدان مستلزم تأسیس یک کشور مستقل فلسطینی است.

وی تأکید کرد که اسرائیل هرگز ادعای حاکمیت بر میدان گازی غزه مارین یا آب‌هایی که در آن قرار دارد را نداشته است. با این حال، او خاطرنشان کرد که اسرائیل در گذشته تلاش‌های توسعه‌ای را متوقف کرده است.
بارون گفت: این میدان می‌تواند منبع انرژی قابل اعتمادی را برای فلسطین فراهم کرده و همچنین به تأمین مالی بازسازی غزه کمک کند.

تغییر چشم‌انداز انرژی منطقه‌ای

صحبت کاربوز، مدیر نفت و گاز در سازمان انرژی و آب و هوای مدیترانه (OMEC)، در گفتگو با پایگاه آنادولو تأکید کرد که تغییر شرایط انرژی منطقه‌ای، آینده میدان گازی غزه مارین را پیچیده‌تر کرده است.

او توضیح داد: با وجود امیدهای اولیه، دورهای پیاپی مذاکرات با فلسطین و اسرائیل - که گاهی با میانجیگری ایالات متحده و بریتانیا انجام می‌شد - بدون هیچگونه توافقی به پایان رسید.

پس از توافق‌نامه‌های ابراهیم ۲۰۲۰ و همکاری نزدیک‌تر اسرائیل و مصر در حوزه انرژی، شرایط با تغییر اندكی روبرو شد.

در ژوئن ۲۰۲۳ میلادی، اسرائیل توسعه تحت کنسرسیومی به رهبری شرکت دولتی مصر (EGAS) را با برنامه‌ریزی برای شروع تولید تا سال ۲۰۲۶ میلادی مجاز دانست.

او گفت: با این حال، درگیری ۷ اکتبر ۲۰۲۳ میلادی به صورت ناگهانی پیشرفت عملیات را متوقف کرد. با ذخایر تخمینی ۳۰ تا ۳۵ میلیارد متر مکعب، میدان گازی غزه مارین همچنان دست‌نخورده باقی مانده و آینده آن اکنون نامشخص است.

کاربوز یادآور شد: به رسمیت شناختن بین‌المللی فلسطین، نه تنها حقوق قانونی آن را بر ذخایر و منابع گاز فراساحلی تأیید می‌کند، بلکه پایه و اساس تعیین مرزهای دریایی و ادعاهای احتمالی هزینه ترانزیت در خط لوله گاز شرق مدیترانه (EMG) را نیز فراهم می‌کند.

او گفت: با این حال، تا زمانی که وضعیت امنیتی نامشخص و بی‌ثبات باشد، میدان گازی غزه مارین و هرگونه اکتشاف فراساحلی در آینده احتمالاً عملاً غیرقابل سرمایه‌گذاری باقی خواهد ماند و این دارایی‌های سرگردان بین حق قانونی و ناامنی ژئوپلیتیکی سرگردان خواهند ماند.

کاربوز افزود که اسرائیل با توجه به اکتشافات گازی بزرگتر خود، خواهان تصرف میدان گازی غزه مارین نیست.اما کربوز هشدار داد: با این حال، آنچه در خطر است این است که کنترل کامل بر غزه، اسرائیل را قادر می‌سازد تا پروژه‌های اکتشافی و زیرساختی را در مناطق دریایی مورد مناقشه - مناطقی که حقوق حاکمیتی آنها همچنان مورد مناقشه است و منافع انرژی استراتژیک هستند - پیش ببرد.

شریان حیاتی اقتصادی برای فلسطینیان

هر دو کارشناس موافق بودند که در شرایط پایدار، پروژه میدان گازی غزه مارین می‌تواند برای فلسطین تحول‌آفرین باشد. توسعه این میدان، تأمین برق را تضمین می‌کند، وابستگی به واردات را کاهش داده، درآمد بسیار مورد نیاز را ایجاد می‌ نماید و از بازسازی در غزه حمایت می‌کند.

کاربوز گفت: در یک صلح عادلانه و پایدار، فلسطین از توسعه میدان گازی غزه مارین - به عنوان یک منبع قدرتمند درآمد و یک تأمین‌کننده برق که بازی را تغییر می‌دهد - سود هنگفتی خواهد برد.

با این حال، او هشدار داد که آتغاز توسعه عملی غزه مارین، در گروی شبکه‌ای درهم‌تنیده از منافع شرکت‌ها، بازیگران سیاسی و بازی‌های قدرت منطقه‌ای است.

وی افزود: این امر خطرات جدی برای اطمینان از تبدیل بهره‌برداری از این منبع حیاتی به منافع ملموس برای مردم فلسطین ایجاد می‌کند. به عبارت دیگر، بدون حاکمیت شفاف و سازوکارهای پاسخگویی روشن، نگرانی‌هایی را در مورد اینکه چه کسی در نهایت از ارزشمندترین دارایی فراساحلی غزه سود خواهد برد، ایجاد می‌کند.

منبع: Anadolu Agency
https://safireenergy.ir/vdci.uavct1au3bc2t.html