دولت چهاردهم در حالی دوسالگی را پشتسر میگذارد که صنعت نفت و گاز در این مدت دو بار با جنگ روبهرو شده است؛ از جنگ ۱۲روزه تا جنگ تحمیلی سوم که در آنها تأسیسات آسیب دیدند و بخشی از ظرفیت تولید گاز از چرخه خارج شد، اما شعله گرمایش و چراغ خانههای مردم خاموش نماند.
در جنگ ۱۲روزه، تجربهای شکل گرفت که بعدها به سرمایهای برای مدیریت بحران تازه تبدیل شد. بازسازی سریع تأسیسات آسیبدیده پالایشگاه فجرجم نشان داد که فاصله میان یک حمله و احیای آن به چرخه، میتواند با تکیه بر توان فنی و عملیاتی کشور کوتاه شود. همین تجربه، در جنگ تحمیلی سوم به کار آمد؛ زمانی که دامنه آسیبها گستردهتر شد و ۴ پالایشگاه گاز در پارس جنوبی هدف قرار گرفتند.
تجربه ۱۲ روزه، پشتوانه روزهای سختتر
در جنگ تحمیلی سوم، بخشی از ظرفیت فرآورش و تولید گاز شیرین کشور از چرخه خارج شد؛ اتفاقی که میتوانست زنجیره تأمین انرژی را با اختلال جدی روبهرو کند. اما این بار، تجربه جنگ ۱۲روزه در کنار آمادگیهای ایجادشده پیش از بحران قرار گرفت و مجموعه صنعت نفت و گاز از همان ساعتهای نخست، مسیر مقابله با پیامدهای حمله را آغاز کرد.
سعید توکلی، مدیرعامل شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به همین تجربه گفت که در جنگ تحمیلی سوم، با استفاده از تجربههای ارزنده جنگ ۱۲روزه و سازوکارهای ارتباطی ایجادشده، مدیریت بحران گازرسانی انجام شد. نشستهای ستاد بحران شکل گرفت و تصمیمها بهصورت مستمر دنبال شد تا آسیب به پالایشگاهها، به اختلال در گازرسانی کشور منجر نشود.
در این میان، مدیریت یکپارچه در وزارت نفت نیز اهمیت ویژهای پیدا کرد. محسن پاکنژاد، وزیر نفت، از نخستین روز جنگ با برگزاری نشستهای روزانه و رصد مستمر شرایط، تصمیمهای لازم را برای حفظ پایداری زنجیره انرژی دنبال کرد.
نتیجه این تلاشها برای مردم شاید فقط در یک جمله خلاصه شود: گاز قطع نشد. اما پشت همین جمله کوتاه، ساعتها کار، تصمیمگیری، نگرانی و ایستادگی نیروهایی قرار داشت که در سختترین شرایط، اجازه ندادند بحران به خانههای مردم برسد.
وقتی شبکه زیر فشار جنگ پایدار ماند
حفظ جریان گاز فقط به پالایشگاهها وابسته نبود. شبکه انتقال نیز باید در شرایطی که بخشی از زیرساختها آسیب دیده بود، بدون توقف کار میکرد. کارکنان شرکت انتقال گاز ایران با تکیه بر تعمیرات مستمر، پایشهای فنی، مانورهای عملیاتی و تمرین سناریوهای بحران، آماده رویارویی با چنین شرایطی بودند.
در یکی از عملیاتهای ویژه، کارکنان منطقه ۳ عملیات انتقال گاز ایران طی عملیاتی سهروزه و شبانهروزی به یاری شرکت خطوط لوله و مخابرات نفت ایران رفتند و عملیات مرتبط با ۱۱۴۰ متر جوشکاری، لولهگذاری، رادیوگرافی، پوششزنی و مهار خط را انجام دادند تا انتقال فرآورده ادامه پیدا کند و کشور با بحران سوخت روبهرو نشود.
پیمان خضرایی، مدیرعامل شرکت انتقال گاز ایران، از این روزها بهعنوان لحظههایی سرشار از رشادت، ایستادگی و همدلی یاد میکند؛ لحظههایی که حاصل آن، به گفته او، احساس غرور از روشنماندن چراغ خانههای مردم بود. شاید همین تصویر، گویاتر از هر آمار و گزارشی باشد؛ مردانی که در روزهایی که مردم نگران امنیت خانههای خود بودند، در تأسیسات و خطوط انتقال ماندند تا زندگی متوقف نشود.
از بازسازی فجرجم تا پارس جنوبی
اما ایستادگی در برابر حمله، پایان کار نبود. تجربه جنگ ۱۲روزه در پالایشگاه فجرجم نشان داد که پس از عبور از لحظه بحران، باید بهسرعت سراغ بازسازی رفت. همین مسیر در جنگ تحمیلی سوم نیز تکرار شد؛ با این تفاوت که این بار ابعاد آسیبها گستردهتر بود.
آواربرداری و ارزیابی خسارت از نخستین اقدامها بود و همزمان تیمهای فنی و مهندسی برای احیای ظرفیت ازدسترفته وارد عمل شدند. نتیجه اقدامهای کوتاهمدت، بازگشت حدود ۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه گاز شیرین ازدسترفته به چرخه بود.
محسن پاکنژاد، وزیر نفت، نیز از شتابگرفتن بازسازی ۴ پالایشگاه آسیبدیده عسلویه خبر داده است. به گفته او، آواربرداری انجام شده، سازوکار اجرایی بازسازی شکل گرفته و پیمانکاران فعالیت خود را آغاز کردهاند. حدود ۹۵ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید روزانه ازدسترفته تا پایان شهریور دوباره وارد چرخه میشود. این اعداد فقط بیانگر ظرفیت تولید نیستند؛ هر مترمکعب گازی که به چرخه بازمیگردد، نشانهای از احیای زیرساختهایی است که در جریان جنگ آسیب دیدند.
این بار نوبت ساختن است
در همین مسیر، مسئولیت بازسازی کامل دو پالایشگاه گازی به شرکت ملی گاز ایران واگذار شد؛ مأموریتی که برای نخستین بار در چنین سطحی به این مجموعه سپرده شده است. شرکت مهندسی و توسعه گاز ایران نیز بهعنوان بازوی اجرایی، عملیات بازسازی پالایشگاههای آسیبدیده پارس جنوبی را با جدیت دنبال میکند. در این پروژه، پایبندی به برنامه زمانبندی، استفاده از توان داخلی و همکاری میان کارفرما، پیمانکاران و مجموعه بهرهبردار، به عناصر اصلی پیشبرد عملیات تبدیل شده است.
غلامعباس حسینی، مدیرعامل شرکت مجتمع گاز پارس جنوبی، نیز بازسازی واحدهای آسیبدیده را با تکیه بر دانش متخصصان ایرانی و تجهیزات ساخت داخل توصیف میکند؛ مسیری که قرار است ظرفیت تولید را دوباره به چرخه بازگرداند.
اکنون دو جنگ، دو تجربه متفاوت اما بههمپیوسته را پیش روی صنعت گاز گذاشتهاند؛ جنگ ۱۲روزه که تجربهای برای آمادگی و بازسازی بود و جنگ تحمیلی سوم که آزمونی بزرگتر برای بهکارگیری همان تجربهها شد. اما در فاصله این دو جنگ، آنچه تغییر نکرد، مأموریت صنعت گاز، یعنی تأمین پایدار انرژی بخشهای مختلف کشور و حفظ رفاه مردم، تغییر نکرد.
پشت چراغ هر خانه، پشت فعالیت هر نیروگاه و پشت چرخش هر کارخانه، شبکهای پایدار بود که کارکنان صنعت نفت در سختترین روزها اجازه ندادند متوقف شود. حالا همان نیروها، این بار نه در برابر حمله دشمن، بلکه در برابر آثار آن ایستادهاند؛ کنار تأسیسات آسیبدیده، میان آهنهای سوخته و تجهیزات ازکارافتاده، تا دوباره آن را بسازند.
دو جنگ پشتسر گذاشته شده است، اما روایتی که از این روزها باقی میماند، روایت تأسیسات آسیبدیده نیست، روایت شعلهها و چراغهایی است که با وجود جنگ خاموش نشدند. https://safireenergy.ir/vdcfxydy.w6dmyagiiw.html
safireenergy.ir/vdcfxydy.w6dmyagiiw.html
منبع : شانا